اخبار > سمینار پژوهشی بوکوحرام ، باری بر دوش بوهاری (رئیس جمهور نیجریه)


  چاپ        ارسال به دوست

سمینار پژوهشی بوکوحرام ، باری بر دوش بوهاری (رئیس جمهور نیجریه)

گزارش سمینار پژوهشی بوکوحرام ، باری بر دوش بوهاری (رئیس جمهور نیجریه)

 

رایزنی فرهنگی ج.ا.ایران در پرتوریا

تاریخ: 6 آوریل 2016 ( 18/1/1395)

ساعت: 9 الی 13:30

مکان : هتل شرایتون پرتوریا (آفریقای جنوبی)

برگزار کننده : مرکز مطالعات آفریقا-خاورمیانه  Afro-Middle East Centre(AMEC)

مرکز آفریقا-خاورمیانه (AMEC)، مؤسسه‌ای پژوهشی است که در سال 1998 در آفریقای جنوبی تاسیس گردید. این موسسه ارتباط آفریقا با منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا را کانون فعالیت‌های تحقیقاتی خود قرار داده است. تمرکز اصلی AMECمتوجه توسعه و ترویج روابطی بهبودیافته و تقویت‌شده بین کشورهای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا با آفریقای جنوبی و هم‌چنین تبدیل شده به یک مرجع موثق اطلاعاتی و تحلیلی است که بتواند بر افکار عمومی و سیاست‌گذاری‌های دولتی اثرگذار باشد.

مدیریت اجرایی مرکز آفریقا- خاورمیانه برعهده Na’eem Jeenah می باشد.

فهرست سخنرانان سمینار:

·        دکتر Hakeem Onapajo، پژوهشگر مقطع فوق دکترا در دانشگاه زولولند که پیش‌تر در مقام مشاور دولت نیجریه نیز ظاهر شده است.

·        خانم Ekeminiabasi Eyita، کاندیدای دکترا در مطالعات بین‌الملل و استادیار دانشگاه ویتز.

·        آقای Ebrahim Shabbir Deen، مؤلف و پژوهشگر مرکز آفریقا-خاورمیانه.

·        دکتر Usman Bugaje، مؤلف بیش از 50 اثر چاپی که از طریق اسکایپ در سمینار حضور پیدا کرد.

خاستگاه گروه تروریستی بوکوحرام، تأثیرات آن بر قاره آفریقا و شیوه عملکرد این گروه موضوع بحث سمینار بود. بوکوحرام که به معنای حرام بودن آموزش غربی است، در دوران حیات خود دچار دگردیسی‌های متعددی شده است.

 

گزیده ای از سخنرانی  Hakeem Onapajo

بوکوحرام آن‌گونه که امروزه شناخته شده است، در ابتدا بدست محمد یوسف، بنیان‌گذار آن، به عنوان شاخه طالبان در نیجریه تشکیل شد. این گروه سپس عنوان خود را به نام کنونی که البته هنوز در بین عموم چندان شناخته شده نیست، یعنی "ولایت غرب آفریقای دولت اسلامی" تغییر داد. آنان که هم‌چنان خود را متعهد به آموزه‌های پیامبر اسلام و مبارزه در راه الله می‌دانستند، کمی بعد با داعش بیعت کردند.

در سال 1995، برخی گمانه‌ها حاکی از آن بود که محمد یوسف فردی با نام "ابوبکر لاوان" را به رهبری گروه منصوب کرده است. محمد یوسف خود شاگرد "شیخ محمود جعفر آدم"، یکی از علمای مطرح نیجریه بود.

گروه بوکوحرام فعالیت‌های خود را با اتکا به جذب دانشجویان، کارمندان و جوانان بیکاری که از سیاست‌های دولتی به تنگ آمده‌اند، در پیش می‌گیرد.

تشکیل دولتی اسلامی برمبنای قوانین شریعت و مخالفت با فلسفه علوم غربی بخشی از دعاوی این گروه است. آنان بر این باورند نیجریه از آن‌جایی که کشوری سکولار است، مملو از گناه و کفر بوده و در نتیجه نباید از قانون اساسی آن پیروی کرد.

اعضای بوکوحرام در جولای 2009 بر آن شدند تا قانون استفاده از کلاه ایمنی بر روی موتورسیکلت‌ها را زیر پا بگذارند. همین امر موجب کشته شدن محمد یوسف در بازداشت پلیس و فرار باقی اعضای این گروه شد که تا سال 2010 به عرصه بازنگشتند.

ظهور دوباره آنان با این پیام همراه بود که "جنگ آغاز شده است"؛ پیامی که قصد و نیت آنان را در انتقام‌گیری از مرگ رهبر و همرزمانشان آشکار کرده و از آن روز تاکنون نیجریه را دستخوش بی‌ثباتی قرار داده است.

بنابر گزارش عفو بین‌الملل، 2 هزار زن تاکنون بدست بوکوحرام ربوده شده و 1میلیون نفر نیز در نتیجه فعالیت‌های این گروه آواره شده‌اند. صدمات و خسارات ناشی از فعالیت‌های بوکوحرام در نیجریه اگرچه مشابه بحران سوریه است، اما به همان میزان مورد توجه واقع نشده است.

در این میان، خبر خوبی که از منطقه به گوش می‌رسد حاکی از تضعیف بوکوحرام از زمان به قدرت رسیدن محمدو بوهاری (Muhammadu Buhari)  رئیس‌جمهور کنونی نیجریه است.

 

گزیده ای از سخنرانی Ekiminiabasi Eyita

امنیت جمعی و مبارزه با تروریسم موضوع صحبت این سخنران بود. او از حامیان این ایده بود که دولت‌ها باید به جای آن‌که در انتظار بنشینند تا تروریست‌ها حمله کرده و سپس با عواقب آن دست‌وپنجه نرم کنند، در رویارویی با مبحث تروریسم پیشگیرانه عمل کنند.

نظام بین‌المللی امنیت جمعی، دولت‌ها را فرا می‌خواند تا در پرداختن به مبحث تروریسم و جنگ با تروریست‌ها گردهم آمده و از مزایای کاهش هزینه‌ها و اشتراک‌گذاری سرویس‌های اطلاعاتی بهره ببرند. با این وجود، نیجریه اگرچه تمامی تلاش خود را برای همکاری با ایالات متحده بکار بسته، هم‌چنان نسبت به همکاری با دیگر کشورهای آفریقایی منطقه مردد است. دلیل این امر احتمالاً مسأله غرور ملی نیجریه است که خود را یکی از بازیگران عمده منطقه و دارای اقتصادی قوی دانسته و در نتیجه حاضر نیست تا از سوی همتایان خود به عنوان کشوری نیازمند کمک شناخته شود.

برخی مدعی شده‌اند دولت نیجریه نسبت به بوکوحرام، جان افراد بیش‌تری را گرفته است، اما هیچ مدرک عینی بر این مدعا ارائه نشده است. در این میان، برخی موضوع قتل عام شیعیان بدست ارتش نیجریه را پیش کشیده‌اند که این نیز در سایه اخبار موفقیت‌های ارتش در بازپس‌گیری برخی استان‌های تحت تصرف بوکوحرام فراموش شده است.

نظام امنیت جمعی این امکان را فراهم می‌آورد تا اقدامات و راهبردهایی در پیش گرفته شوند که پیش‌تر در دیگر مناطق تجربه شده‌اند.

دولت نیجریه بوکوحرام را یک معضل و مسأله نیجریه‌ای می‌داند و در نتیجه هنگامی که نیاز به درخواست کمک در منطقه دارد، دچار غرور می‌شود.

یکی از سؤالات دردسرساز در اذهان عمومی، ماهیت نیروهایی است که منابع مالی بوکوحرام را تأمین می‌کنند. برخی انگشت اتهام را به سمت گروهی از مقامات دولتی گردانده و برخی غرب را مقصر می‌دانند. با این حال، ردپای بخشی از مواد منفجره استفاده‌شده توسط بوکوحرام به جنگ عراق باز می‌گردد.

با وجود آن‌که ارتش نیجریه در زمینه آموزش نظامی و تأمین منابع کمک‌های فراوانی از ایالات متحده دریافت می‌کند، اما گفته می‌شود سطح آموزش‌های نظامی عمداً پایین نگه داشته می‌شود تا برخی دولت‌ها هم‌چنان از استمرار جنگ‌های جاری در منطقه منتفع شوند. ایالات متحده متهم به آن است که با خودداری از ارائه اطلاعات و تاکتیک‌ها درصدد است وابستگی ارتش نیجریه به خود را حفظ و تقویت سازد.

گزیده ای از سخنرانی Usman Bugaje

راهبرد جذب نیروی بوکوحرام مبتنی بر هدف‌گیری افراد جوان و پرداخت مبالغی اغواکننده به آنان است؛ چنان که وقتی بودجه آنان تمام می‌شود، سروکارشان به جرایم خرد و انواع و اقسام دیگر فعالیت‌های جنایی می‌افتد.

خلاص شدن از شر بوکوحرام به چیزی بیش از یکی دو حمله نظامی نیازمند است، چرا که هنوز هیچ طرح مناسبی برای رویارویی با این گروه تروریستی و مبحث آزادی اقتصادی که به شدت بر روی جوانان مستعد به پیوستن به این گروه تأثیرگذار است، وجود ندارد.

برای نابودی بوکوحرام علی الاصول این منابع، حامیان و تأمین‌کنندگان کلی‌تر آن هستند که باید ریشه‌کن شوند.

گام‌های آتی در راه حل و فصل این معضل باید مسأله بی‌عدالتی را مورد ملاحظه قرار دهد، زیرا گفته می‌شود حاکمیت فاسد و معیوب (که به طور مثال تاراج خزانه ملی بدست سیاستمداران را به دنبال داشته) یکی از عوامل موثر در شکل‌دهی به وضعیت کنونی بوده است. بنابراین، توزیع منصفانه و عادلانه ثروت باید مورد توجه قرار گرفته و بخش آموزش نیز به دقت بازبینی شود.

خاستگاه بسیاری از این دست گروه‌ها، عقاید سلفی است که به آسانی به آنان اجازه می‌دهد به نام دین، خون غیرمسلمانان را بریزند.

عوامل مشخصی وفاداری تروریست‌های جوان به چنین گروه‌هایی را تضمین می‌سازد که از آن جمله می‌توان به آدم‌ربایی و همبستری با قربانیان اشاره کرد.

بسیاری از گروه‌ها در ابتدا با این مدعا که نهادهایی آموزشی هستند، ظهور پیدا می‌کنند، اما عاقبت با نام اسلام و با هدف آموزش و ارشاد جوانان، منجر به تولد گروه‌هایی امثال داعش می‌شوند. برای جلوگیری از این روند، گذشته از تدوین و ابلاغ برنامه‌های آموزشی مشخص، باید هرکدام از نهادها به ثبت برسند تا از تابعیت آنان اطمینان حاصل شده و شایستگی مدرسان نیز به دقت مورد بررسی قرار گیرد.

تدریس حقیقی آموزه‌های اسلام در نهادهای شناخته‌شده و قابل اطمینان باید در کانون تلاش‌ها برای حل و فصل معضلات جاری باشد.

 

گزیده ای از سخنرانی Ebrahim Shabbir Deen

این سخنران، در سخنانی کوتاه، تمرکز خود را بر راهبردهای گروه تروریستی بوکوحرام معطوف ساخت و اظهار داشت رابطه بین بوکوحرام و داعش یک ازدواج مصلحتی است. این دو گروه که منفعت چندانی از بودن با یکدیگر بدست نمی‌آورند، تنها یک نقطه اشتراک با یکدیگر دارند: ایجاد بی‌ثباتی.

انگیزه بوکوحرام از هم‌صف شدن با داعش، کسب اعتبار نظامی بواسطه پیوند با این آشوب‌گران قدرتمند بوده است. آنان در پی کسب شهرت و دستیابی به منابع مالی داعش، با این ستاره نوظهور و البته بدشگون همراه شدند. همکاری این دو گروه الزاماً بر مبنای ایدئولوژی نیست، بلکه بیشتر بر محور منافع راهبردی می‌چرخد.

به همین دلیل اگر در آینده نزدیک موضوع مبادله جنگجویان و تسلیحات بین این دو گروه عملی نشود، باید راهبرد بوکوحرام را شکست‌خورده تلقی کرد.

رئیس‌جمهور بوهاری فرصت آن را دارد تا این گروه را مهار یا خلع سلاح کرده و یا با حسن نیت به مذاکره دعوت کند. اما مداخلات ایالات متحده مانع از حل و فصل این موضوع می‌شود. آنان هرگاه که دولت در آستانه حل تعارضات است، پا پیش گذاشته و دست یاری دراز می‌کنند.

 این امر پرسشی پیش روی ما می‌گذارد: نیت واقعی آمریکا چیست؟        

    

 

    


١٤:٣٤ - يکشنبه ٢٢ فروردين ١٣٩٥    /    شماره : ٦٤٩٠٢٨    /    تعداد نمایش : ٨٠٧


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج